🌱 ३० गट, १५० विद्यार्थी, ३० सागाची रोपे… आता वर्षभर ‘झाड जगवण्याची’ परीक्षा!

कुडाळ हायस्कूलमध्ये विद्यार्थ्यांच्या हाती झाडांची जबाबदारी

‘झाडाचे Admission’ आणि वर्षभराच्या संगोपनातून वृक्षसंवर्धनाचा अनोखा उपक्रम

कुडाळ : झाड लावणे सोपे असते… पण त्या छोट्याशा रोपाला वर्षभर आपल्या लेकरासारखे जपणे, त्याला पाणी देणे, उन्हापावसापासून संरक्षण करणे आणि त्याची वाढ स्वतःच्या डोळ्यांसमोर पाहणे, ही खरी जबाबदारी आहे. याच भावनेतून Wildlife Rescuer Sindhudurg आणि Wildlife Welfare Association यांच्या संयुक्त विद्यमाने कुडाळ हायस्कूल व ज्युनिअर कॉलेज, कुडाळ येथे अनोखा वृक्षसंवर्धन उपक्रम राबविण्यात आला.

या उपक्रमांतर्गत विद्यार्थ्यांना ३० सागाची रोपे वितरित करण्यात आली. प्रत्येक पाच विद्यार्थ्यांचा एक गट तयार करून एका रोपाची वर्षभराची जबाबदारी त्या गटाकडे सोपविण्यात आली आहे. अशा प्रकारे ३० गटांतील १५० विद्यार्थी आता आपल्या ३० रोपांची वर्षभर काळजी घेणार आहेत.

🌳 प्रत्येक झाडाचे होणार ‘Admission’!

या उपक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे केवळ रोप देऊन थांबायचे नाही, तर प्रत्येक झाडाला स्वतंत्र ‘झाडाचे Admission’ देण्यात येणार आहे. या माध्यमातून झाडाची वर्षभराची निगा, वाढ आणि आरोग्य यांची नोंद ठेवली जाणार आहे.

विद्यार्थ्यांना झाडाची उंची, नवीन पाने, वाढ, पाण्याची आवश्यकता, संरक्षण, झाडाचे आरोग्य आदींचे नियमित निरीक्षण करावे लागणार आहे. या निरीक्षणाच्या आधारे वर्षभराचे ‘Tree Report Card’ तयार केले जाणार असून, आपल्या रोपाची सर्वाधिक काळजी घेणाऱ्या गटाचा वर्षअखेरीस गौरव करण्यात येणार आहे.

हे केवळ वृक्षारोपण नसून ‘माझे झाड – माझी जबाबदारी’ या भावनेतून विद्यार्थ्यांना निसर्गाशी जोडणारी एक अनोखी स्पर्धा आहे.

“आज आमच्या हातात एक छोटे रोप आहे; उद्या याच रोपाची मोठी सावली अनेकांना मिळणार आहे,” या भावनेने विद्यार्थ्यांनी आपल्या रोपाची जबाबदारी स्वीकारली.

🌿 सयाजी शिंदे यांच्या संकल्पनेतून प्रेरणा

ज्येष्ठ अभिनेते सयाजी शिंदे यांच्या वृक्षसंवर्धनाच्या संकल्पनेतून प्रेरणा घेऊन महाराष्ट्रभर राबविण्यात येत असलेल्या उपक्रमाचा हा एक भाग आहे. वृक्षारोपण केवळ एका दिवसापुरते मर्यादित न राहता, लावलेल्या प्रत्येक झाडाला जगविण्याची जबाबदारी विद्यार्थ्यांनी स्वीकारावी, हा या संकल्पनेमागील मुख्य उद्देश आहे.

🏫 शाळा व्यवस्थापनाचा उत्स्फूर्त सहभाग

या उपक्रमाला कुडाळ हायस्कूल व ज्युनिअर कॉलेज, कुडाळ संस्थेचे पदाधिकारी, शिक्षक व प्राध्यापक यांनी उत्स्फूर्त सहकार्य केले.

यावेळी संस्थेचे उपकार्याध्यक्ष श्री. अरविंद्र रामचंद्र शिरसाट, सरचिटणीस श्री. अनंत आपाजी वैद्य, उपाध्यक्ष श्री. काशिनाथ आत्माराम सामंत, मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्री. सुरेश सोमा चव्हाण, सहचिटणीस श्री. महेंद्र गवस, मुख्याध्यापक डॉ. वराडे विपिन मोतीराम, उपमुख्याध्यापक श्री. रंजन ज्ञानदेव तेली, पर्यवेक्षक सौ. नवार मॅडम, श्री. एस. पी. गोसावी सर, प्राध्यापक श्री. पोपट कदम सर, श्री. अंकुश कुंभार सर तसेच श्री. वैभव कोंडस्कर सर यांची उपस्थिती होती.

Wildlife Rescuer Sindhudurg तर्फे संदीप चिऊलकर सर, डॉ. प्रसाद धुमक, ओंकार लाड, श्रीकृष्ण कदम आणि सिद्धेश ठाकूर यांनी उपक्रमासाठी विशेष सहभाग व सहकार्य केले.

या संपूर्ण उपक्रमासाठी Wildlife Welfare Association – सिंधुदुर्ग जिल्हा समन्वयक मंदार गावडे यांच्या पुढाकाराने शाळा प्रशासन, शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांना एकत्र आणत हा उपक्रम प्रत्यक्षात साकार होऊ शकला.

🥭 कोकणच्या गावठी आंब्यांचेही जतन व्हावे

यावेळी श्री. अनंत आपाजी वैद्य यांनी शाळेच्या परिसरात केवळ सागाचीच नव्हे, तर कोकणातील पारंपरिक गावठी आंब्याच्या जुन्या वाणांची झाडेही लावण्यात यावीत, अशी इच्छा व्यक्त केली.

कोकणची ओळख असलेल्या या देशी आंब्यांच्या वाणांचे जतन झाले, तर शाळेचा परिसर भविष्यात विद्यार्थ्यांना केवळ शिक्षणच नव्हे, तर कोकणच्या निसर्गाचा, पारंपरिक वृक्षसंपदेचा आणि जैवविविधतेचा जिवंत अनुभव देणारी ‘हिरवी शाळा’ बनेल, अशी भावना त्यांनी व्यक्त केली.

❤️ आज रोप… उद्या सावली!

आज विद्यार्थ्यांच्या हातात दिलेली ही छोटी रोपे उद्या मोठी झाडे होतील… त्यांच्या फांद्यांवर पक्षी घरटी बांधतील, त्यांच्या सावलीत माणसे विसावतील आणि त्यांच्या अस्तित्वामुळे पुढच्या पिढीला शुद्ध हवा मिळेल.

म्हणूनच हा उपक्रम केवळ वृक्षारोपणाचा नाही; हा एका छोट्याशा रोपाला ‘Admission’ देऊन त्याला वर्षभर आपल्या लेकरासारखे जगवण्याचा संकल्प आहे.

आज १५० विद्यार्थ्यांनी ३० झाडांची जबाबदारी स्वीकारली आहे… उद्या याच ३० झाडांच्या सावलीत हजारो जण उभे राहतील.

“झाड लावू नका फक्त… झाड जगवा!” — हाच या उपक्रमाचा संदेश.